Zaterdag 6 maart.

Vandaag staat de wind gunstig om m'n diploma op te halen.

Ziet er mooi uit, niet?

Zaterdag 13 maart.
Er staat een straf windje, twee volle en twee halve ervoor, en hij zet er de sokken lekker in.

Goede gelegenheid om eens te laten zien hoe de zwichtlijnen vast worden gemaakt [zwichten = zeil minderen. De zwichtlijnen houden het zeil strak op het hekwerk. Om te zwichten rol je een stuk zeil tot aan een van de zwichtlijnen op]. Op de molen worden allerhande slimme steken [knopen]gebruikt.

De zwichtlijnen zitten vast met een slipsteek [soort halve strik]. Zo kan alles snel los als het nodig is. Ik vind dat een leuke steek om te maken: Sla om-Trek aan-Maak lus-Trek vast- en klaar.

Zondag 21 maart.

Wij zijn niet de enigen die de molen geregeld bezoeken.

In de kap ligt het vol met braakballetjes.

Ik denk dat de inbraker een uiltje is, maar mijn collega Jan de vogelkenner vindt dat een torenvalkje (sperwer) meer voor de hand ligt. Ik zal eens speuren of ik een veertje kan vinden. Zo te zien wordt er niet genesteld.

Zondag 28 maart.

Verder op de nieuwe dijk wordt nog druk gewerkt. We maken een wandelingetje en schieten een doorkijkje. De molen draait ondertussen door met vier lege [alle zeilen opgerold]. We gaan maar snel terug. In het contract van een poldermolenaar stond altijd wel een bepaling dat hij binnen een paar honderd meter van de molen moest blijven (hoezo slavenbestaan), en dat vind ik wel een goed idee.

Zaterdag 26 februari 2010

Grijs weer, maar het waait lekker, en hij gaat best met twee volle. Dat deden poldermolenaars vaak met onrustig weer. Als je dan snel moet zwichten [zeil minderen, in de zeilerij heet het reven], ben je twee maal zo snel klaar. Anderen vinden dat je op alle wieken ongeveer even veel moet zetten. Dat loopt gelijkmatiger.

Die restauratie die eraankomt, is best nodig. Hier een voorbeeld van hoe de staart er aan toe is. Je ziet de verbinding van de korte schoren [die lopen schuin van de staartbalk (die van het midden van de kap naar beneden loopt) naar de spruiten, die dwars door de kap steken. Kijk maar op de nieuwjaarsfoto hieronder hoe dat zit] met de staartbalk.

En zulke plekken zijn er nog meer. Dat komt van het voorjaar allemaal in orde als de molenmaker aan het werk gaat.

Zondag 27 februari.
Kindje geboren in de familie. Gauw even op en neer om hem weer in de vreugd te zetten. Voorlopig is dit wel de vrolijkste molen van Haarlem.

Nog niet veel gedraaid dit jaar. (negen rondjes, waarvan 4 met handkracht). Bij mijn weten werd er bij ijsgang niet gemalen. (behalve dan door automatische gemalen. Die kennen maar één ding: HET PEIL).

Het ziet er naar uit dat de winter over gaat, dus daar gaat verandering in komen.

Op de werkplaats gebeurt er wel van alles: Gerard is bezig met een een stel nieuwe deuren, en dat is wel nodig ook: 

De molen staat van de week in de vreugd [dan staan de wieken niet precies rechtop, maar zo dat de bovenste wiek als het ware op weg is naar boven, en dat is vanouds het teken voor een vrolijke gebeurtenis], omdat er bij  Harry (één van de vorige molenaars) een dochter is geboren. 

1-1-2010
De winter is terug van even weg.  Twee ganzen en een zwaan vliegen op als we aankomen.
We wensen de molen een Goed (winderig & draaierig) Nieuwjaar,

en ieder die dit leest.

Vijfhuizer molen Blog

Hallo , ik ben Peter van Liempt

Sinds begin november 2009 ben ik beheerder & vrijwillig molenaar van de Vijfhuizer poldermolen, langs de Ringvaart van de Haarlemmermeer, tegenover het dorp Vijfhuizen.

Op deze blog ga ik bijhouden wat er allemaal gebeurt. Soort van online maalboek. Daar zit een hoop molenaarspraat tussen, maar ik zal het niet ingewijde publiek niet vergeten, en hier en daar wat [vertalen].
Af en toe zal ik de al geschreven berichten bijwerken, met een plaatje of zo.
Het begin.Zo'n vijf jaar ben ik lid van de Stichting Molens Zuid Kennemerland (SMZK), als molenaar in opleiding. Het vak heb ik geleerd bij Jos van Schooten, de Molenaar van de Eenhoorn aan het Zuider Spaarne. Van het voorjaar heb ik het diploma vrijwillig molenaar gehaald, op de Adriaan.

Na een telefoontje (surprise, surprise)van Rob Ingenhoest, de voorzitter technisch beheer van de SMZK is op

4 november officiele aankondiging op de SMZK vergadering en op

7 november gaan Conny en ik met Rob Ingenhoest en Rob Joosten (vaste "werkdonateur" -zo noemen we dat bij de SMZK- op de Vijfhuizer) de situatie bekijken. Er is vanbinnen al een hoop werk gedaan. De woonkamer is vanbinnen geisoleerd. Dat ziet er nog wat bizar uit, al die met Al folie bedekte platen, maar dat gaat allemaal goed komen. Komend voorjaar gaan kap en staart gerestaureerd worden, en de vereniging gaat door met het opknappen en betimmeren van de binnenkant.


14 november gaan we met het gezin, Conny, Janneke, Guido (die berenieuwsgierig zijn) en ik een paar uur kijken. Ik wil eerst eens alles bekeken, beklopt en gevoeld hebben voordat ik ermee ga draaien. Twee ervaren molenaars (Harry van Hoorn en Frans Limbeek) zijn me voorgegaan, en op wat dingetjes na is het allemaal ok. Die dingetjes merk je dan op de eerste draaidag:


21 november.
Om 11 uur ben ik er. Net op het moment dat ik er achter kom dat de sleutels nog thuisliggen (...)komt de Gerard van der Tas aan (vaste vijfhuizer werkdonateur). Dat komt mooi uit. We hijsen de wimpel, ik krui [draaien v.d kap] hem op de wind (gaat bijna vanzelf, dankzij de nieuwe kruirollen [de kap gaat op rolletjes..]. We zetten het erf af rond het gevlucht. (met touw.... daar gaan sommigen zich vast niet aan storen, dus ik neem me voor dat er een steviger verplaatsbaar hek zal gaan komen). En dan kan ik smeren en opzeilen. Het is mooi weer, blauwe lucht, windkracht vier ZW, en dat gaat zo wel blijven, dus dat worden vier volle. De onderhoektouwen zijn erg kort, en mijn voorgangers hebben de zeilen zo laag mogelijk gehangen.

Best wel kort...

Ik zal tzt mijn schiemanskunsten [ knopen &splitsen van touw] weer eens moeten opfrissen en er wat beters opzetten.
En dan kan voor deze molenaar de vang [rem]voor de eerste keer los. Gerard maakt wat foto's van dit voor mij historische moment met m'n mobieltje.
Met dit windje halen we 40 -60 enden [enden betekent zoveel wieken er in een minuut langs komen, is dus 10 a 15 toeren per minuut in gewone taal]

We leggen wat tegels neer op het pad over de nieuw aangelegde dijk naar boven toe. Die is van zware klei, met tuinaarde en ingezaaid gras eroverheen. Vast goed bedoeld, maar niet zo slim. Het is een kleverige baggertroep na de regen. Die klei laat geen water door (moet ook zo voor een dijk). Je mag blij zijn als je je schoenen nog aan hebt als je naar boven bent gelopen.

Gerard gaat naar huis, en dan kan ik eens in de kap gaan luisteren. De vang sleept iets aan. Vast doordat de bovenas laatst wat naar voren is gebracht. Er zit een dikke scheur in de penbalk [dikke balk die de bovenas vanachter tegenhoudt], die met een strop is afgestopt. Daar zal het achteruit zakken wel door komen.

Als ik zo ongeveer heb gehoord waar het sleept, en gekeken heb hoe ik de ruimte tussen vang en bovenwiel ga verdelen, is het al te laat om er nog aan te beginnen. Komt volgende keer wel.
Ik zeil af, want het wordt zo donker.  !?Geen lange slingerklampen [om het opgerolde zeil achter te slaan, 1 korte & 1 lange per wiek] daar gaan we ook achteraan. De pal [die moet het bovenwiel blokkeren tegen achteruitdraaien. De vang [rem] werkt alleen goed in de draarichting, de pal is een extra beveiliging bij stilzetten, die het bovenwiel [houten tandwiel] blokkeert tegen terugdraaien] de pal dus, die wil er niet in vallen. Dat moet meteen gefikst. Ik zet alles vast, en dan zit het erop. Voor deze keer.

27 november
De wind komt uit NO vandaag kracht 3, onbewolkt.
4 volle.
Eerst repareren we de palstut [^] (^: zie boven)
Het afstellen van de vang valt mee. Heb ik ook wel een paar keer eerder gedaan, laatst nog met Koos op de Adriaan. De rust [daar rust de krans vangblokken op als ie los staat] gaat wat naar beneden, want daar is het krap. Nu is het naar ozij nog wat krap.De lendestut [tegen zijdelings wegzakken van de vangblokkenkrans] moet nog een beetje naar binnen.{ik ga hier toch maar is wat plaatjes/ tekeningen van maken} Hoever, dat kun je horen door de vang aan die kant voorzichtig wat op te duwen tijdens het draaien.
De vang zakt niet hellemaal narbuiten op de rust zie ik. Later zal Jos me vertellen dat te verhelpen met een fikse klodder reuzel.
Verder meet ik 't erf eens op, voor het maken van veiligheidsafzettingen. En dan kan ik wat om me heen kijken. We zitten dicht tegen Schalkwijk aan, en toch ziet het er hier best wel landelijk uit.

Uitzicht over de achterwaterloop

Valt mee toch? in andere richtingen kun je de skyline nog wel wegdenken.

De wind neemt wat af, en het wordt zometeen donker, ik ga afzeilen voordat er te weinig wind is om dat nog gemakkelijk te doen.

..

..

19 december.

Het is winter geworden, en ik ga vandaag met Conny naar de molen om wat plaatjes te gaan schieten. De foto van de overkant van de ringvaart bovenin is van vandaag. Binnen in de molen staat de thermometer op min drie (ik geloof 'm eigenlijk niet zo), maar Gerard heeft een beste elektrische kachel gescoord, en het is prima uit te houden.

20 december.

Er is een nog dikker pak gevallen, dus we gaan nog een keer terug, om een nog mooiere prent voor de nieuwjaarskaart te scoren.

Volgens Uncle Al zal dit wel de laatste keer zijn dat we dit zo zien. Ondertussen lijkt dit meer op de IJstijdvisioenen van de klimaatsceptici,

en er zit nog meer in de lucht zo te zien.